Seasonal Affective Disorder (SAD)

Seasonal Affective Disorder (SAD)

Kijk om je heen... het is al langer licht overdag... en hoor je de vogels? Ze hebben zin in de lente, net als wij! Winter heeft zeker zijn charmes; lekker opgekruld voor de haard; kaarsjes aan, of diep weggedoken in je warme winterjas en verstopt achter een grote das een stevige wandeling maken en de koude vrieslucht inhaleren...

Maar wist je, dat miljoenen mensen uit Noord-Europese landen lijden aan SAD (Seasonal Affective Disorder), oftewel "winterdepressie" of "winter blues", een stoornis die veroorzaakt wordt door een tekort aan zonlicht? De symptomen doen zich meestal voor in de periode vanaf eind oktober tot in april, maar na een slechte zomer zal e.e.a. zich doorgaans eerder manifesteren.

De lente komt eraan, dus we zijn op weg naar "het licht"; maar het is toch goed om nu nog eens even stil te staan bij dit verschijnsel. Misschien heb je ook de symptomen wel en vallen voor jou ineens de puzzelstukjes op hun plek... een stukje bewustwording van wat er werkelijk met je aan de hand is. Je hoeft dan niet in paniek te raken als je je depressief gaat voelen en kunt wellicht met wat eenvoudige hulpmiddelen zoals hieronder vermeld, je leven wat aangenamer en/of comfortabeler maken in die periode.

De eerste berichten over SAD kwamen blijkbaar uit het noorden van Scandinavië, waar sommige gebieden maar een paar uurtjes daglicht hebben tijdens de lange, koude wintermaanden.

De oorzaak van SAD is een biochemische onbalans in de pijnappelklier bij de schedelrand. Deze onbalans treedt op als er te weinig zonlicht via de ogen naar de hersenen wordt gestuurd. Deze stoornis kan rechtstreeks invloed hebben op je gedrag en humeur, omdat de pijnappelklier signalen afgeeft wanneer je moet slapen en wanneer je wakker moet zijn.

In ons deel van de wereld lijdt naar schatting 20% van de bevolking in meer of mindere mate aan SAD. De meeste mensen hebben een milde vorm, maar dan nog kan dit een nare impact hebben op hun dagelijks leven. Geschat wordt dat ongeveer vijf procent van "ons noorderlingen" aan een veel ernstigere vorm van SAD lijdt, waarvoor medische behandeling noodzakelijk is. Blijkbaar is het zo, dat als je de symptomen van SAD 3 winters achter elkaar ervaren hebt, het zeer waarschijnlijk is dat het elk jaar terugkomt. E.e.a. kan zowel lichamelijke als geestelijke gevolgen hebben. Ernstige gevallen kunnen leiden tot ziekenhuisopname of zelfs tot zelfmoord(pogingen).

Om erachter te komen of jij aan SAD zou kunnen lijden, kun je op de lijst van voornaamste symptomen hieronder kijken:

  • De meest voorkomende verschijnselen zijn: slaperigheid, moeite met wakker blijven en moeite met opstaan, neiging om lang in bed te blijven liggen..
  • Extreem vroeg wakker worden in de ochtend en verstoord slaappatroon kunnen - bij dagelijks of zeer frequent voorkomen - ook wijzen op SAD.
  • Gebrek aan energie; loomheid; vermoeidheid; moeite hebben met het verrichten van de dagelijkse routinezaken.
  • Algeheel gevoel van misère, schuldgevoelens, apathie, neerslachtigheid; gebrek aan eigenwaarde.
  • Eetbuien; teveel eten; verlangen naar zoetigheid en koolhydraatrijke voedingsmiddelen (die je energiepeil weliswaar opkrikken, maar helaas alleen zeer tijdelijk). En omdat dit gedrag weer tot gewichtstoename kan leiden, zal je humeur er beslist niet beter door worden!
  • Wisselende stemmingen
  • Vaak ziek; SAD-lijders zijn vatbaarder voor verkoudheden en griep tijdens de wintermaanden, vanwege een verzwakt immuunsysteem.
  • Moeheid, stress, geïrriteerdheid. Dit alles kan weer leiden tot onrust en spanning.
  • Verminderd libido.

Steek je licht op!

Het belangrijkste aspect bij de behandeling van Winter Blues is licht intensiteit. Het zonlicht dient als het ware nagebootst te worden. Gewone lampen zijn geen optie; die hebben maar een lichtintensiteit (aangeduid als "lux") van gemiddeld 200-500. De minimaal benodigde dosis lux voor behandeling van SAD is 2.500 lux. Tegenwoordig zijn er speciale daglichtlampen in de handel, waarmee je een licht-kuur kunt volgen, gewoon thuis, geschikt als hulpmiddel voor zowel lichte als ernstige SAD. De therapie duurt dagelijks minimaal 20 minuten tot maximaal 2 uur, waarbij het gezicht blootgesteld wordt aan zeer fel licht. Als je bedenkt dat echt zonlicht zo'n 100.000 lux uitstraalt, dan is deze therapie nog mild, maar in ieder geval voldoende om de negatieve effecten en gevoelens wat te verminderen. Deze therapie moet dagelijks gevolgd worden vanaf de herfst en gedurende de wintermaanden, maar wellicht kan in de wat lichtere gevallen volstaan worden met een kuur van een aantal dagen en af en toe een "onderhoudsbeurt". E.e.a. kan in overleg met de arts of een andere expert op dit gebied worden overlegd. De daglichtlampen zijn verkrijgbaar tegen een redelijke prijs, o.a. van Philips. Je kunt hem gewoon op je tafel of je bureau plaatsen en zelfs doorgaan met je werk, met lezen, eten, etc. Je hoeft niet constant in de lamp te kijken; hij dient op een bepaalde afstand van je te staan. Het zal een aantal dagen duren voor je het gunstige effect ervan gaat merken en in het begin kun je er wat minimale bijverschijnselen van krijgen, zoals lichte hoofdpijn. Ook kun je het beter niet 's avonds na 20.00 uur toepassen, omdat je dan teveel energie hebt tegen de tijd dat je naar bed gaat.

Eet jezelf blij!

Net als andere vormen van depressie wordt de oorzaak van SAD geweten aan een gebrek aan serotonine, een zogenaamde neurotransmitter die een belangrijke rol speelt bij het regelen van bijvoorbeeld eetlust, slaap, seksuele activiteit, zelfvertrouwen, emoties e.d. Studies hebben aangetoond dat het integreren van voedsel met serotoninebevorderende bestanddelen in je dieet, de symptomen kan helpen verlichten. Voedingsmiddelen als kalkoen, noten, kaas, bananen en dadels bevatten van nature allemaal veel serotonine. Voorts wordt door experts aanbevolen om omega-3 vetzuren in het dieet op te nemen omdat deze in belangrijke mate ondersteunend kunnen werken bij het verlichten van milde depressies die voortkomen uit SAD. Een van die omega-3 vetzuren is eicosapentaenoic acid (EPA); van essentieel belang voor een gezond functioneren van de hersenen. EPA zit in vette vis zoals haring, wilde zalm, sardines en makreel. Je kunt natuurlijk ook kiezen voor visolie-supplementen, o.a. in de vorm van capsules, maar ga hiermee niet zelf experimenteren; laat je hierover adviseren door een expert. (Natuurarts, reformwinkel, drogist).

Toegevoegd op: 24-02-2008 | Categorie: Overige onderwerpen | Printversie

Reacties op dit artikel

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Reactie toevoegen

Geef de uitkomst van de onderstaande som:

(in cijfers)

Wij maken gebruik van cookies om onze website beter op uw wensen af te kunnen stemmen. Klik hier voor meer informatie over onze cookies.