In Nederland kampen steeds meer jongeren met klachten die samenhangen met een burn-out. Onderzoek van TNO en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laat zien dat werkgerelateerde psychische klachten bij jonge volwassenen duidelijk vaker voorkomen dan enkele jaren geleden. Dit zorgt voor zorgen bij werknemers, werkgevers en beleidsmakers. Jongeren voelen druk van verschillende kanten en dat heeft invloed op hun mentale gezondheid.
De nieuwste cijfers over burn-outklachten bij werkenden tonen aan dat ongeveer een op de vier mensen tussen 18 en 34 jaar aangeeft klachten te ervaren die passen bij een burn-out. Dit betekent dat zij bijvoorbeeld last hebben van terugkerende vermoeidheid, uitputting of weinig motivatie. Onder jonge vrouwen ligt dit percentage hoger dan bij mannen. In 2022 meldde bijna 29 procent van de jonge vrouwen burn-outklachten, vergeleken met 25 procent twee jaar eerder. Bij jonge mannen is het percentage in diezelfde periode gestegen van 13 procent naar zo’n 23 procent.
De gegevens laten ook zien dat het totale aandeel werknemers in Nederland met burn-outklachten de afgelopen jaren is toegenomen. Rond 2024 ervaart ongeveer 20 procent van alle werknemers burn-outklachten regelmatig. Jongeren tussen de 25 en 34 jaar hebben hierbij de hoogste percentages.
Er zijn verschillende redenen waarom burn-outklachten bij jongeren vaker voorkomen. Prestatie- en sociale druk vormen een terugkerend thema. Jongeren geven aan dat de verwachting om zowel op werk als op sociaal vlak steeds optimaal te presteren veel stress met zich meebrengt. Daarbij speelt de factor van constante bereikbaarheid een rol. De grens tussen werk en privé vervaagt doordat je via mail en app bijna altijd bereikbaar bent.
Financiële onzekerheid en zorgen over toekomstperspectief worden ook genoemd. Denk aan hoge woonlasten, studieschulden en beperkte doorgroeimogelijkheden op de arbeidsmarkt. Bij veel jonge mensen weegt dit mee in de ervaren stress. Ook de voortdurende stroom van nieuws over problemen zoals klimaatverandering of maatschappelijke kwesties kan bijdragen aan een gevoel van onrust.
Sommige sectoren laten specifiek zorgwekkende trends zien. In bijvoorbeeld de zorg en het onderwijs, waar relatief veel jonge vrouwen werken, is de groep medewerkers met burn-outklachten de laatste jaren gegroeid. Daar is de groep zonder klachten juist kleiner geworden.
Voor jongeren zelf kan een burn-outklacht flink ingrijpend zijn. Na het doorspitten van dagelijk leven, werk en sociale verplichtingen ontbreekt vaak de energie om dagelijkse taken goed vol te houden. Sommige jongeren vertellen bijvoorbeeld dat hun motivatie nog wel aanwezig is, maar dat hun lichaam en geest gewoon niet meer meewerken. Daardoor merken ze dat ze sneller moe zijn, prikkelbaar worden of moeite krijgen met concentratie.
Deze klachten kunnen zich geleidelijk ontwikkelen. In eerste instantie lijkt het misschien om tijdelijke stress te gaan, maar als de klachten blijven hangen en verergeren, kan dat leiden tot langdurige uitval. Veel jongeren vinden het lastig om dit bespreekbaar te maken omdat het gevoel van falen of zwakte kan geven. Toch geven experts aan dat juist praten over signalen vroeg kan helpen om erger te voorkomen.
In Nederland zijn er ook geluiden die wijzen op bredere maatschappelijke oorzaken. Zo stelde de Nederlandse gezondheidsraad dat de focus op prestaties en constante productiviteit een rol speelt in de mentale druk die mensen ervaren, niet alleen op het werk maar ook daarbuiten. Volgens deze visie ontstaat de stress niet alleen bij het individu maar juist in hoe we onze maatschappij organiseren.
Lees hier meer over burn-out voorkomen bij jongeren mannen, via Top Tier Men.
Als je merkt dat je zelf meer spanning en vermoeidheid ervaart dan normaal, kan het helpen om daar met iemand over te praten. Dat kan met vrienden, familie, of iemand op je werk. Ook zijn er initiatieven vanuit organisaties en de overheid om mentale gezondheid bespreekbaarder te maken, zodat jongeren eerder hulp zoeken of zelf signalen herkennen.
Burn-outklachten bij jongeren in Nederland zijn geen enkelvoudig probleem maar hebben meerdere oorzaken die met werk, maatschappij en persoonlijke verwachtingen te maken hebben. Je hoeft er niet alleen mee te blijven zitten. Het helpt om signalen serieus te nemen, hulp te vragen en te delen wat je ervaart met mensen om je heen. Door ervaringen te delen en steun te zoeken bij je omgeving of werk kun je werken aan een betere balans tussen werk en privé. Daarom is het belangrijk om op tijd te praten met iemand als je merkt dat het te veel wordt.
Terug